Kontakt:

Wskazówki dotyczące zdrowej komunikacji w rodzinie

Wskazówki dotyczące zdrowej komunikacji w rodzinie

Efektywna komunikacja:

  1. Ważne jest tworzenie atmosfery otwartej komunikacji myśli i uczuć poprzez :
    -zadbanie o właściwe miejsce, czas, tak, aby moc skoncentrować się na wypowiedzi dziecka,  o ile to nie jest sprawa bardzo pilna. Jeśli dziecko sygnalizuje problem w sytuacji,  gdy trzeba się spieszyć, należy zatrzymać się, uchwycić kontakt wzrokowy, czasem dotknąć dziecko i powiedzieć: „Teraz nie możemy rozmawiać, zrobimy to, gdy będziemy w domu”;
    – jeśli rodzic inicjuje dyskusję nad ważnym problemem, należy mieć na uwadze fakt, ze nie może ona przebiegać w atmosferze pospiechu, gdy dziecko np. chce już wyjść na dwór, bo nie będzie skupione;

– tworzenie planu stałego czasu spędzanego razem minimalizuje problemy związane z jego organizacją;

  1. Informacje zwrotne i potwierdzenia.

– Istotne jest sprawdzenie, czy zrozumieliśmy co dziecko powiedziało i wyrażenie tego zrozumienia poprzez słowa np. „To cię zdenerwowało.Widzę, ze cię to martwi.”  itp. Jeśli nie jesteśmy pewni, co dziecko ma na myśli można powiedzieć:  „Chce się upewnić, czy dobrze cię rozumiem, że……., Czyli wygląda na to, ze cię to smuci, że kolega ……”

Potwierdzenia myśli i uczuć są niezbędne do tego, żeby dziecko czuło się słuchane i rozumiane, dodatkowo powtórzenie uczuć sprawia, ze dziecko samo zaczyna rozumieć swój wewnętrzny świat, zaczyna go porządkować, wie co czuje i myśli w związku z danym zdarzeniem.

Bardzo ważne jest, aby nie zakładać odpowiedzi za dziecko,  zanim dziecko coś opowie. Należy słuchać uważnie,  a jeśli cos jest niezrozumiale-pytać.

  1. Otwartość na własne uczucia.

– Bardzo ważna jest umiejętność mówienia innym członkom rodziny o tym,  co lubimy w ich zachowaniu, a czego nie. Czasem niektórzy łatwiej dzielą się uczuciami niezadowolenia niż przyjemności, a u innych jest odwrotnie. Bardzo ważna jest równowaga w konstruktywnym dzieleniu się rożnymi uczuciami.

– dzieci powinny wiedzieć, że są kochane, ale tez powinny wiedzieć, jakie zachowanie martwi dorosłych, gdzie jest granica tolerancji ich zachowania przez rodzica.

-dzieci potrzebują konstruktywnej informacji zwrotnej od dorosłych bez złości i podniesionego głosu u dorosłego;

– informacja zwrotna na temat zachowania powinna  być jasna, ale nie przygniatająca dziecko np. Pan X jest zły na starszego syna, ponieważ zostawił model do sklejania w salonie po zabawie i jego młodsza siostra, która ma autyzm znalazła go i skaleczyła się. Długo się uspokajała. Pan X ma teraz wybór. Może powiedzieć synowi: „Zostawiłeś ten i model i siostra się skaleczyła. Bardzo długo płakała. Dlaczego nie możesz być bardziej odpowiedzialny?”

albo  pan X może powiedzieć tak: „Mamy problem do rozwiązania. Wiem , ze czasami jesteś bardziej podekscytowany i zapominasz zabrać rzeczy po zabawie, zanim wyjdziesz pobawićsię z kolegami. Ale to dla mnie jest bardzo trudne, gdy twoja siostra skaleczy się i ma napad złości.”

W tym drugim przykładzie ojciec dzieli się swoja frustracja, ale zakłada, ze syn potrzebuje pomocy w uczeniu się porządku, nie tworzy i nie przekazuje negatywnej oceny całej osoby syna tzn. że syn jest nieodpowiedzialny.
– ważną sprawą jest ustalenie pozytywnych konsekwencji za dotrzymanie reguł (np dodatkowy model do sklejania, gdy utrzymuje swoje rzeczy w porządku lub zabranie go na kilka dni, gdy syn nie dba o porządek lub o sam model).

  1. Akceptacja uczuć drugiej osoby

-Jeśli dziecko wyraża złość o np. brak uwagi rodzica to należy być na to otwartym, uznać to za normalna reakcję. Reakcje typu: złość rodzica, zabranianie wyrażania złości, obrona rodzica przed akceptacją tego uczucia u dziecka zamyka linię komunikacji. Rodzic może powiedzieć, ze podobnie się czuł gdy był mały albo ze rozumie, ze dziecko jest zezłoszczone.
– akceptacja uczucia nie oznacza  akceptacji braku kontroli emocjonalnej dziecka. Celem jest tutaj nauka mówienia o uczuciach zamiast odreagowania przez agresję.
W celu utrzymania prawidłowej komunikacji w rodzinie ważne są spotkania całej rodziny w celu podzielenia się opinia, zapytania o zdanie, rozwiązania problemu, zaplanowania jakiegoś zdarzenia;

Zasady spotkań rodzinnych:

  1. Cała rodzina jest obecna.
  2. Każdy członek rodziny może zwołać spotkanie.
  3. Tv, komputer i telefon są wyłączane.
  4. Każdy kto chce mówić może się wypowiedzieć, obowiązuje kolejność wypowiedzi.
    5. Każdy jest słuchany podczas mówienia.
  5. Nie wolno śmiać się z wypowiedzi.
  6. Jeśli na spotkaniu nie będzie zgody co do rozwiązania, rodzice maja ostatnie słowo.Komunikacja to proces i jego forma i treści zmieniają się wraz z wiekiem dzieci. Warto pamiętać, ze mamy gorsze i lepsze dni. Chodzi o generalną atmosferę panującą w domu, gdzie członkowie rodziny chcą zrozumieć siebie nawzajem  i rozwiązują problemy razem.

 

Opracowanie mgr Iwona Biernat, psycholog, psychoterapeuta dziecięcy i rodzinny

Zapraszamy na konsultację z psychologiem w naszej Poradni w Warszawie